Ulan-init

Fiction by | April 28, 2019

(lugit gikan sa sugilanon)

“Hooooo!”

Gibira ni Nenet ang pisi nga nagtapot sa ilong sa kabaw, mihunong kini sa pagkadungog sa iyahang singgaak. Nagtungtong siya sa buko-buko sa mananap nga ganina pa naghalhal. Walay klase, mao nang nanghakot silag lubi kauban ang iyahang maguwang nga si Teban, disi-saes anyos ug manghod nga si Pawpaw nga dyes ang panuigon. Tig-isa silag tugsak sa iyahang mga igsoon, gama kini sa kawayan nga adunay hait sa punta aron madagit ang lubi nga ilang ipanulod sa ilahang kariton.

“Punu na!” tubag sa igsoong si Pawpaw paghuman og hakot sa lubi.

“Siiii!”

Gipitkan ni Nenet ang lubot sa kabaw, misutoy kini sa laing punoan. Nagpasiaw si Pawpaw tungod kay nagkumpayot kini sa likod sa kariton. Nag-una iyahang Manoy Teban sa agianan arun susihon ang dalan kon aduna pa bay mga lubi nga angay ikarga. Sa dihang nakita sa iyahang maguwang laki nga wala nay lubi nga nahibilin, mipauli na sila.

“Una na lang mo Noy kay mangita pa kog lawa-lawa diri. Ibaligya nako kang Justin.” asuy sa kinamanghuran.

“Tagaan na lang takag damang unya sa balay, gilaming nako to. Dako kaayo to.” segun sa ilahang manoy Teban nga gikuha ang pisi kang Nenet. Walay nahimo ang manghod ni Nenet nga si Pawpaw busa misakay na lang kini uban niya nga kadtong higayona mibalhin sa ibabaw sa kariton ug nag-ingkib og turok samtang gahigda.

Naabtan nila ilahang tatay nga gikaestorya sa anak ni Don Ramon nga ilahang amo, ang tag-iya sa yuta nga gina-ugmad sa iyahang anhing lolo Tito nga usa ka Waray. Nahisalaag kini sa Mindanao sukad pa niadtong 1980’s ug miabot dinhi sa probinsya sa Sarangani kon diin sila nagkaila ni anhing Don Ramon.

Continue reading Ulan-init

Si Fren

Fiction by | May 6, 2018

Usa ka mekaniko si Fren. Hingataw-un. Buntag hangtud gabii, siya gapang-ayo ug mga guba nga sakyanan. Siya kugihan. Adunay siya’y upat ka anak, si Budoy, si Paula, si Jose ug si Utitud ug asawa nga si Lalay. Simple lamang ang kinabuhi ni Fren ug sa iyahang pamilya. Makakaon lamang sila ug katulo sa usa ka adlaw, malipayun na sila.


Daghan mga tawo gikan sa nagkalain-laing parte sa susyudidad ang nagapaayo sa iyahang gamay nga syap kay tungod lagi maayo ug paspas iyang serbisyo. Adunay DJ sa radyo, propesor sa MSU, mga politiko, apo sa mga tag-iya sa mga dagkong kompanya o mga negosyante. Ug silang tanan adunay maayo nga relasyon kaniya. Usahay kung ako mulabay sa iyahang gamay nga syap, makita nako nga ginapalitan pa gani siya ug softdrinks sa iyahang mga suki. Ug kini nagadugang ug “tip” tungod sa iyahang kakugihan ug kamaayo. 


Sa sobra kakugihan ni Fren, pag-uli nako gikan sa trabaho matag gabii, makita gihapon nako siya nga adunay kaestorya nga kostumer sa gawas sa iyahang panimalay. Usahay daghan gapangita kay Fren sayo pa sa buntag,maong makamata ako sa kabanha sa mga iro nga ana sa lataran, kay silingan ra man kami.

Usa ka adlaw niana, paadto ko sa akoang trabahuan ug nakita ko si Fren nga bag-o pa lamang abot sa ilahang balay.

“Naay nangita sa imuha tong niaging adlaw, Bay.”

“Aw diay. Salamat, Bay.”

“Sige, diri sa’ko.”

Gitagbo si Fren sa iyahang mga anak. Mipadayun ako sa paglakaw.

Nilabay ang mga adlaw, matag gabii, sige ug paghot ang iro, ug dili ako makatulog, wala nay kostumer si Fren apan misilip ako sa gamay nga buslot sa bintana arun makita ko kung aduna bay tawo apan wala akoy nakita. Nibalik ako ug higda apan sa dili pa ako mahinanok sa pagtulog, nakadungog ako ug tulo ka pagpangnuktok sa purtahan nila.

Wala na gayud akoy kusog para usisaun kung kinsa katong mga tawhana, sa tumang kahadlok, nagbukot na lamang ako ug habol.


Tulo ka buto. Kusog nga hilak ug kalisang.

Apan wala ako’y nadungog, wala.


“Pasayloa ko, Fren.”


Ug gikuha ko ang pakete sa shabu nga aana sa ilalom sa akoang unlan.


“Hapit na ko matunton. Kinahanglan na nako muhawa niining dapita.”


Hannah Lecena is a graduate of BSED Filipino at MSU-GSC, a member of SOX Writers Group, former spoken word performer of TINTAsyon, an existing organization that supervises various events in Restobars and Cafe in GenSan, Polomolok, Tupi and Surallah South Cotabato. Her first Zine entitled “Ala-ala ng Paglimot” in collaboration with Alvin Pomperada was published last Zines Festival held in GenSan. She is from Sarangani Province. Her flashfiction “Ig-agaw” was published at Cotabato Literary Journal, as well as her poem “Kung Ako ang Pasultihun,” in the same year. Her winning piece during GenSan Summer Youth Fest 2017 in which she was the champion, “Pangatlong Mata” was also published by the said Literary Folio. She is now busy organizing and promoting spoken word poetry events around General Santos City.